Қазақстанда IT мамандарын даярлау
![Қазақстанда IT мамандарын даярлау](https://qostanay.tv/wp-content/uploads/2023/09/u-kompa.jpg)
Ақпараттық технологиялар бүгінде Қазақстандағы ең қуатты әлеуметтік лифттердің бірі болып табылады және саладағы жалақы көбінесе миллион теңгеден асады.
IT қызметкерлерін төрт негізгі бағытқа бөлуге болады:
- АТ әзірлеушілері немесе сол бағдарламашылар. Бұл бағдарламалауда іргелі білімді қажет ететін мамандықтар. Олар әртүрлі қосымшалар мен бағдарламаларды жасайтындар;
- жүйелік әкімшілер мен инженерлер – аппараттық құралдармен жұмыс істейтін және компанияның ақпараттық инфрақұрылымының дұрыс жұмыс істеуіне жауапты мамандар;
- менеджерлер — АТ-компаниядағы немесе бөлімдегі ағындар мен процестерді басқарады. Бұл әртүрлі өнім менеджерлері, топ жетекшілері, өнім жетекшілері, өнім басшысы, бағдарлама менеджерлері және т.б.;
- түрлі бизнес мәселелерін шешу үшін машиналық оқытуды пайдалана отырып, үлкен көлемдегі деректерді құрылымдайтын және талдайтын талдаушылар мен деректер ғалымдары.
Қалғандары IT-компаниялардың қызметкерлері, соның ішінде сатушылар, заңгерлер, бухгалтерлер, маркетологтар, PR мамандары және т.б.
Нарықтағы ұсыныстар
Hh.kz сайтының мәліметінше, IT саласындағы жұмыс берушілердің 27%-дан астамы 500 мың теңгеден жоғары жалақы ұсынады. Оның үстіне жартысы 750 мың теңгеден астам кірісті көрсетеді.
Қашықтан жұмыс істейтін хабарландыруларға қарағанда, орташа табыс айтарлықтай жоғары – бос жұмыс орындарының 87%-ы 500 мың теңгеден жоғары жалақы ұсынады. Бұл ретте Қазақстанда қашықтан жұмыс істеу мүмкіндігі бар шетелдік компаниялар ең жоғары жалақы алады.
IT саласындағы хабарландырулардың жартысынан көбін алматылық компаниялар орналастырады, жұмыс берушілердің 21,5%-ы Нұр-Сұлтанда, 4,6%-ы Қарағандыда орналасқан. Бұл негізінен IT, байланыс, қаржы және сауда салаларындағы компаниялар.
Болашақ IT мамандарын дайындау
Кадрларды даярлаудың барлық білім беру бағдарламалары жұмыс берушілер дайындаған кәсіби стандарттар бойынша құрастырылады деп жоспарлануда.
Білім және ғылым министрі Асхат Аймағамбетовтың айтуынша, жоғары оқу орындары мен колледждердегі болашақ IT мамандарын жұмыс тәжірибесі мол практик мамандар дайындауы керек. «Сондықтан біз біліктілік талаптарынан оқытушылардың ғылыми дәрежесі болуы және олар ЖОО-ның штаттық қызметкері болуы керек деген талаптарды іс жүзінде алып тастадық», — деп есептейді министр.
Тағы бір маңызды мәселе – ІТ-мектептерді екі бағытта дамыту: ІТ-ны тереңдетіп оқытатын дәстүрлі мектептер және бейресми білім беру (Alem, Qwant, Step Academy). «Осындай мектептерді институционалдық қолдау үшін біздің бастамамыз бойынша заңнамаға түзетулер енгізілді, бұл енді мемлекеттік тапсырыстарды орындауға және мұндай мектептерді қолдауға мүмкіндік береді. Бізге осындай мектептер көп болуы керек», — деді Білім және ғылым министрлігінің басшысы.
Сонымен қатар, ақпараттық технологиялар саласының негізгі бағыттары бойынша болашақ мамандарды дайындайтын жоғары оқу орындарына қойылатын талаптар күшейтіледі.
Біріктірілген білім беру платформасы бойынша да жұмыстар жүргізілуде. Ол керек интерактивті болып, ойынизация мен жекелендіру арқылы бейімделген оқу процесін қамтамасыз етеді. «Сондай-ақ біз «пондемиядан кейінгі дәуірде» онлайн-білім беруді дамыту идеяларымен бөлістік. Қаласақ та, қаламасақ та онлайн білім беру қарқынды дамиды, сондықтан біз үшін осы үрдістерді пайдалану маңызды», — деп түйіндеді министр.
Мамандықтың жақсы жақтары
Бағдарламашы ретінде жұмыс істеудің көптеген артықшылықтары бар. Олардың арасында:
- Жоғары жалақы. Тіпті бағдарламашының орташа жалақысы жалпы елдегі орташа жалақыдан әлдеқайда жоғары. Тариф мамандандыру түріне, міндеттерге, жобаға, жұмыс тәжірибесіне және қызметкердің кәсіби деректеріне байланысты. Төлем жүйесі жеке келісіледі;
- Мамандықтың жаһандануы. Көптеген бағдарламашылар бүкіл әлем бойынша әртүрлі компаниялар үшін қашықтан жұмыс істейді — олардың кез келгенін таңдауға болады;
- Шығармашылық кәсіп. Өз қолыңызбен бірдеңе жасау, содан кейін жұмысыңыздың нәтижесін көру керемет;
- Еркін кесте. Көптеген бағдарламашылар өздеріне ыңғайлы кезде жұмыс істейді. Сонымен қатар, олардың жеке өміріне және өз істеріне уақыттары бар;
- Мансап перспективалары. Жақсы мамандар бөлім меңгерушісі болады немесе өз ісін ашады;
- Бағдарламалауды үйренуге кең мүмкіндіктер. Маман болу үшін жоғары білім алу міндетті емес. Сіз курстарды аяқтай аласыз немесе өз бетіңізше оқи аласыз. Бұл сіздің жасыңыз бен жынысыңыз маңызды емес;
- Болашақтың мамандығы. Бағдарламашыларға сұраныс үнемі өсіп келеді, сондықтан бірнеше жылдан кейін жұмыссыз боламын деп уайымдаудың қажеті жоқ.
IT маманы – кез келген ұйымның болашақ қызметкері. Келешегі бар және жақсы төленетін сала жастарды да, үлкендерді де тартады.